Socrates, AI en Lean Six Sigma: over wijsheid, stabiele processen en menselijke interventie

26-09-2025

De Griekse filosoof Socrates stelde ooit: “Ik weet dat ik niets weet.” In Lean Six Sigma-termen klinkt dat verrassend actueel. Zijn bescheidenheid tegenover kennis lijkt sterk op de houding die nodig is bij procesverbetering: pas wanneer je erkent dat je huidige processen beperkt of instabiel zijn, kun je gericht verbeteren.

Vandaag zien we een vergelijkbare uitdaging met kunstmatige intelligentie. AI wordt steeds vaker ingezet in workflows – van HR tot klantenservice en van finance tot zorg. Maar wat gebeurt er als we AI blindelings vertrouwen, zonder de principes van Lean Six Sigma zoals stabiliteit, controle en continue verbetering in acht te nemen?

Het belang van stabiele processen

In Lean Six Sigma is een stabiel proces een voorwaarde om te kunnen verbeteren. Een instabiel proces – vol variatie en onvoorspelbaarheid – levert ruis op. Data uit zo’n proces is onbetrouwbaar, waardoor analyses misleidend worden.

Blind AI-gebruik in instabiele processen leidt tot hetzelfde gevaar: verkeerde voorspellingen, onverklaarbare beslissingen en verlies van vertrouwen. Of zoals Socrates het zou zeggen: echte wijsheid begint met het erkennen van je beperkingen.

Hier komt Business Process Management (BPM) om de hoek kijken. Tools zoals FireStart helpen organisaties processen te modelleren, standaardiseren en automatiseren. Daarmee ontstaat de stabiliteit die Lean Six Sigma vereist. Toch blijft een kritische factor overeind: menselijke interventie als waarborg voor kwaliteit en ethiek.

AI in workflows: de Lean Six Sigma bril met FireStart én menselijke controle

1. Recruitment en HR

AI-screening van cv’s versnelt het proces, maar wanneer de inputdata vol vooroordelen zit, is het proces instabiel.

  • LSS-aanpak: FireStart standaardiseert de workflow (van vacature-aanvraag tot selectie). Zo draait AI op consistente data.
  • Menselijke interventie: Binnen de workflow creëert FireStart een taak voor recruiters beoordelen altijd de shortlist die AI genereert. Hun rol is essentieel om culturele fit, potentie en diversiteit te waarborgen.

2. Klantenservice

AI-chatbots lossen standaardvragen snel op, maar klanten raken gefrustreerd als ze vastlopen in automatische antwoorden.

  • LSS-aanpak: FireStart borgt de serviceflow en definieert escalatieregels.
  • Menselijke interventie: Binnen de workflow creëert FireStart een taak voor een medewerker zodra de chatbot de grens van zijn mogelijkheden bereikt, neemt een medewerker over. Menselijke empathie en nuance zijn hier onmisbaar.

3. Finance

AI detecteert fraude en berekent kredietrisico’s. Maar datasets kunnen onvolledig of inconsistent zijn, wat instabiele outputs oplevert.

  • LSS-aanpak: FireStart legt beslisregels vast en bewaakt datastromen. Variatie wordt zichtbaar via KPI’s en control charts.
  • Menselijke interventie: Binnen de workflow creëert FireStart een taak voor een financieel analist die verdachte transacties of hoge risico-scores moet beoordelen voordat een klant geblokkeerd wordt. Zo blijft de beslissing uitlegbaar en eerlijk.

4. Gezondheidszorg

AI ondersteunt artsen bij diagnoses, bijvoorbeeld via röntgenfoto-analyse. Maar in een instabiel proces (variatie tussen afdelingen, gebrekkige dataregistratie) ontstaan risico’s.

  • LSS-aanpak: FireStart standaardiseert registraties en behandelstappen, zodat AI op betrouwbare data werkt.
  • Menselijke interventie: Binnen de workflow creëert FireStart een taak voor de arts waarbij hij eindverantwoordelijk blijft voor de diagnose en weegt de AI-uitkomst af tegen eigen ervaring en patiëntkennis.

Socratische wijsheid in Lean Six Sigma, FireStart en menselijk toezicht

Socrates’ idee dat wijsheid begint bij het besef van onwetendheid sluit naadloos aan bij de LSS-gedachte: “vertrouw niet blind op uitkomsten, maar onderzoek de bron en stabiliteit van het proces.”

Met FireStart als BPM-oplossing wordt dit concreet: processen worden stabiel en transparant. Maar de menselijke interventie blijft de Socratische toetssteen: iemand moet de AI bevragen, doorvragen en corrigeren wanneer nodig.

Conclusie

Lean Six Sigma leert dat zonder stabiele processen er geen zinvolle verbetering mogelijk is. Socrates leert dat zonder bescheidenheid er geen wijsheid bestaat. En de praktijk leert dat zonder menselijke interventie AI altijd een risico blijft.

AI kan krachtige inzichten geven, maar alleen wanneer we:

  • processen digitaliseren met een BPM als FireStart,
  • kritische menselijke interventies inbouwen met een BPM als FireStart.
  • de stabiliteit bewaken met Lean Six Sigma principes

Zo wordt AI geen blind orakel, maar een betrouwbare partner in procesoptimalisatie.